— Παρήγγειλα μερίδες μόνο για την οικογένεια, — χαμογέλασε γλυκά η πεθερά μου, όταν μία από τις θείες ρώτησε γιατί δεν πήρα ούτε μπριζόλα ούτε επιδόρπιο.
— Τελικά, είμαι οικογένεια ή όχι; — ρώτησα σιγανά τον άντρα μου, κοιτάζοντάς τον στα μάτια.
— Μην το κάνεις αυτό. Όχι εδώ, — μουρμούρισε εκείνος, χωρίς να σηκώσει το βλέμμα από το πιάτο του, συνεχίζοντας να μασάει.
Όμως, μια στιγμή μετά, στο τραπέζι επικράτησε νεκρική σιγή, γιατί είπα κάτι που κανείς δεν περίμενε να ακούσει.
Το Παρελθόν και οι Προσδοκίες
Με λένε Άννα και ήμουν παντρεμένη με τον Ρομάν για επτά ολόκληρα χρόνια. Γνωριστήκαμε μέσω μιας κοινής γνωστής σε μια σαββατιάτικη λέσχη βιβλίου στο Κίεβο. Εκείνη την εποχή εργαζόμουν ήδη πλήρως στο κεντρικό λογιστήριο μιας μεγάλης αλυσίδας σούπερ μάρκετ. Η δουλειά ήταν εξαντλητική, αλλά σταθερή.
Ο Ρομάν τότε έκανε ακόμα το μεταπτυχιακό του στη Δημόσια Διοίκηση. Συχνά με κοίταζε με έναν ήρεμο, ειλικρινή θαυμασμό και έλεγε πράγματα που έλιωναν την καρδιά μου: «Είσαι απλά απίστευτη, Άννα. Δουλεύεις όλη μέρα, κουβαλάς τόσες ευθύνες, ενώ εγώ γράφω μόνο φοιτητικές αναφορές και υπομνήματα. Δίπλα σου νιώθω τόσο τεμπέλης».
Τότε απλώς χαμογελούσα. Πίστευα ότι αυτά τα λόγια σήμαιναν πραγματικά κάτι, ότι εκτιμούσε την ανεξαρτησία μου. Όταν ο Ρομάν ολοκλήρωσε τις σπουδές του και έπιασε δουλειά ως αναλυτής στο οικονομικό τμήμα του δήμου, μετακομίσαμε σε ένα σεμνό ενοικιαζόμενο διαμέρισμα στο Μπρόβαρι για να κάνουμε οικονομία. Τότε ήταν που γνώρισα για πρώτη φορά τους γονείς του — τη Βικτώρια Παύλοβνα και τον Ανατόλι Σεργκέιεβιτς.
Η Πρώτη Συνάντηση
Το εξοχικό τους σπίτι σε έναν ελίτ οικισμό έξω από το Κίεβο απέπνεε πολυτέλεια. Η Βικτώρια Παύλοβνα φορούσε ένα βαρύ άρωμα Chanel και την υπεροψία της σαν να ήταν στέμμα. Ο Ανατόλι Σεργκέιεβιτς μου έσφιξε το χέρι τόσο άτονα, λες και περίμενε να του δώσω ρέστα. Υπήρχε επίσης η αδελφή του Ρομάν, η Λίλια, δύο χρόνια μεγαλύτερή του. Δεν είχε δουλέψει ποτέ στη ζωή της και ένιωθε ειλικρινά περήφανη γι’ αυτό, αποκαλώντας τον εαυτό της «καλλιτεχνική φύση».
Τα πρώτα λόγια της Βικτώρια Παύλοβνα, μετά από ένα μακρύ, επικριτικό βλέμμα από την κορυφή ως τα νύχια, ήταν:
— Ω… Και νόμιζα ότι ήσουν πιο ψηλή.
Ο Ανατόλι Σεργκέιεβιτς πήρε αμέσως το ίδιο ύφος:
— Λοιπόν, Άννα, δεν απέκτησες ποτέ ανώτατη εκπαίδευση;
Η λέξη «δεν απέκτησες» ήταν ποτισμένη με οίκτο. Αλλά δεν λύγισα. Εξήγησα ότι από τα δεκαοκτώ μου έπρεπε να πληρώνω τους λογαριασμούς μου, να φροντίζω τη μητέρα μου και να σταθώ στα πόδια μου μόνη μου. Αυτές ήταν οι αποφάσεις μου και δεν τις μετάνιωσα ποτέ. Τουλάχιστον μέχρι τη στιγμή που αυτή η οικογένεια με έκανε να νιώθω ότι έπρεπε συνεχώς να δικαιολογώ την ίδια μου την ύπαρξη.
Η Σταδιακή Αποξένωση
Στην αρχή, ο Ρομάν υποτίθεται ότι με υπερασπιζόταν. Τους έλεγε: «Δουλεύει πιο σκληρά από οποιονδήποτε γνωστό μου». Και σε μένα ψιθύριζε: «Οι γονείς μου είναι λίγο απότομοι, αλλά μην το παίρνεις κατάκαρδα. Είναι της παλιάς σχολής».
Και δεν το έπαιρνα. Στην αρχή χαμογελούσα ευγενικά όταν η Βικτώρια Παύλοβνα έφερνε πανάκριβα γλυκά από ένα ελίτ γαλλικό ζαχαροπλαστείο, αλλά αποκλειστικά για τον Ρομάν. Δεν σχολίαζα όταν κατσούφιαζε μπροστά στον απλό καφέ που της έφτιαχνα, ζητώντας «τουλάχιστον κάτι αξιοπρεπές».
Όμως, με τον καιρό, αυτά τα μικρά περιφρονητικά χτυπήματα πλήθαιναν. Τα κομπλιμέντα του Ρομάν εξαφανίστηκαν και η επιθυμία του να με προστατεύσει εξατμίστηκε.
— Δεν έχει καν έναν αξιόλογο τραπεζικό λογαριασμό ή ακίνητη περιουσία, — άκουσα κάποια στιγμή τον πεθερό μου να ψιθυρίζει, μελετώντας τη βεβαίωση αποδοχών μου. Η Βικτώρια Παύλοβνα την είχε βγάλει με κάποιο μαγικό τρόπο από την τσάντα μου στο διάδρομο.
— Δεν μπορώ καν να φανταστώ πώς ζείτε έτσι, — αναστέναζε η Λίλια με ψεύτικη συμπάθεια. — Εγώ δεν θα μπορούσα ποτέ να πηγαίνω κάθε μέρα στο γραφείο στις εννιά και να κάνω αυτή τη δουλειά του ποδαριού. Είναι σκέτη σκλαβιά!
